LED lampen dimmen

09.09.2016

Toepassing :  Algemene verlichting
Technologie :  LED
Doelgroep :  Detailhandel,  Winkeleigenaar,  Algemeen publiek,  Installateurs

Lampen die licht produceren met behulp van light emitting diodes (LEDs) zijn niet altijd compatibel met dimmers. Of een LED lamp in principe dimbaar is of niet, moet op de verpakking vermeld staan. Maar dimbare versies kunnen ook problemen veroorzaken, vooral in combinatie met al geïnstalleerde helderheidsregelaars voor traditionele lampen. Dit komt enerzijds door de elektronica en anderzijds door het lage stroomverbruik van de LED lampen, dat speciale eisen stelt aan een dimmer. Maar als de volgende informatie in acht wordt genomen bij het selecteren van een dimbare oplossing, kunnen de gewenste verlichtingsresultaten worden gerealiseerd met moderne, energiezuinige lampen.

Energie- en kostenefficiënte LED reflectorlampen van OSRAM zijn een zeer goed alternatief voor de hoogvolt halogeenlampen met reflector die vanaf 1 september 2016 niet meer in de Europese Unie “in omloop” mogen worden gebracht vanwege het verbod op inefficiënte lichtbronnen. Halogeenlampen zijn energie-efficiënter dan gloeilampen, maar werken in principe op een vergelijkbare manier: wanneer op de lichtknop wordt gedrukt, vloeit er stroom door de draad in de lamp, die vervolgens heet wordt en warmte en licht produceert. Het regelen van de helderheid is daarom relatief eenvoudig: een geschikte dimmer zorgt ervoor dat er minder stroom vloeit door de draad, die vervolgens minder heet wordt, waardoor de lamp minder licht uitstraalt.

LEDs (light emitting diodes) werken op een heel andere manier – het zijn elektronische halfgeleiders. Daarom hebben LED lampen elektronica, te vergelijken met een klein computertje, die vóór de LED wordt geschakeld, onder andere om afhankelijk van het type een constante stroom te leveren. Met deze complexe elektronische eigenschappen van de LED lamp moet rekening worden gehouden bij het kiezen van een dimmer.

Een ander probleem voor sommige dimmers is het lage vermogen van LED lampen. De eerste dimmers werden ontworpen voor gloeilampen. Bij deze lampen wordt de gewenste helderheid gewoonlijk ingesteld met een draaischakelaar in de muur. Een LED lamp die vergelijkbaar is met een gloeilamp van 60 watt heeft voor dezelfde helderheid veel minder stroom nodig – slechts ongeveer negen watt – en biedt daarom aanzienlijk minder speelruimte voor het regelen van het licht. Dit vraagt om een dimmer die geschikt is voor deze taak. Als de dimmer niet geschikt is, kan de lamp gaan flikkeren of geluid gaan produceren; in het ergste geval kan de lamp of de dimmer onherstelbaar beschadigd raken.

Voordat een halogeenlamp wordt vervangen door een LED lamp in een dimbaar armatuur, moet daarom op het volgende worden gelet:

  • Gebruik LED lampen uitsluitend in combinatie met dimmers als “dimbaar” uitdrukkelijk op de verpakking staat.
  • De dimmer moet geschikt zijn voor de specifieke LED lamp. Informatie over dimmers die compatibel zijn met de lamp, is te vinden op de websites van de lampproducenten, bijvoorbeeld op www.benelux.ledvance.com/dim
  • Op de websites van producenten van dimmers (bijvoorbeeld Merten, Gira of Jung) staan ook compatibiliteitslijsten en nuttige online tools. Raadpleeg bij twijfel over reeds geïnstalleerde dimmers de eigenaar van het gebouw of een elektricien.
  • Val niet voor de verlokking van goedkope lichtregelsystemen en LED lampen die vaak op internet worden aangeboden. De kwaliteit van dergelijke ogenschijnlijk “goedkope” aanbieders is vaak onder de maat, met als gevolg slechte prestaties en storingen.
  • Gebruik alleen lampen van hetzelfde type in één dimmergroep, tenzij de fabrikant van de dimmer iets anders aangeeft – er kunnen problemen optreden als gevolg van verschillen in LED ontwerpen van lampfabrikanten.
  • Een dimmer dient te worden gebruikt als de helderheid af en toe moet worden geregeld. Als echter constant een lagere lichtopbrengst gewenst is, is een lamp met een lager vermogen de juiste keuze. De reden hiervoor is dat het doorlopend dimmen van een lamp met een hoog vermogen meer energie vergt dan het gebruik van een lamp met een lager vermogen.